Nederlands
  • darkblurbg
    Tavira, de parel van de Algarve
  • darkblurbg
  • darkblurbg
  • darkblurbg

Verkiezingen in Portugal

Gepubliceerd op: 24-01-2022

Verkiezingen in Portugal door Bob de Ruijter

24 januari 2022

 

Populisme op zijn Portugees

 

Links versus Rechts in slotfase verkiezingsrace.

 

Nu de verkiezingsdag (30 januari) in rap tempo nadert, wordt de strijd steeds spannender. Tot voor kort leek de zittende premier, de socialist Antonio Costa (PS), af te steven op een ruime zege. Maar met nog vijf dagen te gaan, wijzen de peilingen nu op een nek aan nek race met de rechts georiënteerde sociaal democraten (PSD) onder leiding van Rui Rio. Terwijl Costa en Rio strijden om de eerste plaats, lijkt de rechts-populistische partij Chega er met het been (te weten: een stevige winst) vandoor te gaan. Chega hoopt de derde partij van het land te worden, achter PS en PSD maar vóór het Linkse Blok en de Communistische partij.

 

Waar de verkiezingen over gaan? Nee, niet over het klimaat, Europa of migratie (dat laatste is er ook nauwelijks), en helemaal niet over nieuwerwetse zaken als ‘inclusie’, ‘identiteitspolitiek’ of ‘wokeness’. In Portugal draait het om klassieke maar nog altijd actuele thema’s. Hogere lonen voor de lager betaalden? Of lagere belastingen voor de bedrijven?

De laatste tijd wekte de PSD de indruk dat de partij niet meer zo rechts is als in het verleden, maar Costa gelooft daar niets van. Op een bijeenkomst afgelopen zondag in een theater in Braga benadrukte Costa dat ‘het huidige leiderschap van de PSD wil doen alsof het anders is dan de vorige, maar zij zijn niet zijn veranderd en denken precies hetzelfde als wat zij in het verleden dachten.’

Voor wie het misschien was vergeten, haalde Costa zijn herinneringen op. ‘Toen we de eerste verhoging van het nationale minimumloon doorvoerden, zei de PSD dat het een tragedie voor de economie zou worden, dat bedrijven failliet zouden gaan en dat de duivel eraan zou komen. Maar we hebben zo hard gevochten dat de duivel niet kwam en wat wel kwam was meer banen en meer groei.’ Al sprak Costa krachtig en met hartstocht, het is de vraag of het genoeg is om de aarzelende kiezers over de streep te trekken. Mede door de corona epidemie hebben veel bedrijven een zware tijd achter de rug en zij zien in de PSD hun bondgenoot.

Intussen doet Chega goede zaken. De derde plek ligt binnen handbereik. Zowat iedereen die zich niet tot de aanhang rekent, spreekt daar zijn verontwaardiging over uit. De leider, André Ventura, is voor de progressieve Portugezen hetzelfde mikpunt als Geert Wilders is voor de Nederlandse linkse kiezers. Toch is Ventura naar internationale maatstaven nog gematigd, althans in zijn taalgebruik. Hij bezondigt hij zich niet vaak aan grote woorden, laat staan aan beledigingen.

Zijn aanhang schuwt grof taalgebruik niet. Dat bleek toen de Natuurpartij PAN een happening organiseerde in het plaatsje Beja. De leider van PAN, Inês Sousa Real, werd bij aankomst op de lokale luchthaven begroet door pakweg dertig tegendemonstranten. Zij riepen beledigingen en maakten kabaal met rammelaars. De verslaggever ter plekke tekende op: ‘Het geluid van de rammelaars hield niet op, zelfs niet tijdens het gesprek dat Inês Sousa Real had met leden van de Beja-burgerbeweging.’

Daarop werd een reactie gevraagd van André Ventura. Die liet weten: ‘Ik ga niet eens proberen het te rechtvaardigen. Het is bekend wat ik denk van de PAN en van het totalitarisme van de PAN. Dat is één ding, beledigingen en geweld zijn iets anders.’

Oftewel: terwijl populisten in andere landen de wildste beledigingen uiten in het parlement, verontschuldigt Ventura zich voor uitlatingen van zijn aanhangers op staat; dat is toch wel een verschil. Ja, het spook populisme is niet aan het Portugal voorbij gegaan, maar … het is wel populisme op zijn Portugees.

Bob de Ruiter